آماده‌باش زمستانی انرژی در خراسان شمالی/ چالش‌های تأمین سوخت و پایداری گاز رفع می‌شود؟
به گزارش خبرنگار تابناک در استان خراسان‌شمالی، با نزدیک شدن به فصل سرما، مدیریت انرژی به یکی از محورهای جدی فعالیت دستگاه‌های اجرایی خراسان شمالی تبدیل شده است؛ موضوعی که گستره آن از شهرستان‌های شمالی استان مانند شیروان و رازوجرگلان تا مناطق جنوبی همچون جاجرم و گرمه را دربر گرفته است.
در همین رابطه، «سیدمجتبی علوی‌مقدم» معاون هماهنگی امور عمرانی استاندار خراسان شمالی، طی دو روز در برنامه‌ای فشرده از شمال تا جنوب و از شرق تا غرب استان، در جلسات بررسی و مدیریت انرژی شهرستان‌های مختلف حضور یافته است.
گستردگی این پیگیری‌ها در فاصله زمانی حدود ۴۸ ساعت، از برگزاری نشست‌های مدیریت انرژی در شیروان، رازوجرگلان و مانه تا جاجرم و گرمه، بیانگر آن است که موضوع تأمین انرژی و آمادگی برای زمستان در سطح مدیریت استان به عنوان یک مسئله فوری و بین‌بخشی دنبال می‌شود؛ مسئله‌ای که از شبکه گاز و برق تا سوخت‌رسانی به روستاها، نانوایی‌ها، مرغداری‌ها، دامداری‌ها و واحدهای صنعتی را دربر می‌گیرد.
این حجم از حضور میدانی و برگزاری جلسات شهرستانی را می‌توان بخشی از تلاش مدیریت استان برای پیشگیری از بروز اختلال در زمان اوج مصرف دانست؛ رویکردی که بر اساس آن، دستگاه‌ها باید پیش از آغاز فصل سرما نیازهای خود را شناسایی و برای سناریوهای احتمالی آماده شوند.
هشدار برای زمستان؛ مدیریت انرژی از هم‌اکنون
در جلسات برگزارشده، مسئولان بر یک اصل مشترک تأکید دارند: نباید منتظر رسیدن بحران ماند و سپس برای تأمین سوخت و مدیریت انرژی اقدام کرد.
علوی‌مقدم در نشست‌های مختلف شهرستانی بر ضرورت آمادگی پیش از ورود به فصل سرد تأکید کرده و خواستار شناسایی دقیق نیازهای سوختی، تکمیل ذخایر و تقسیم کار میان دستگاه‌های اجرایی شده است.
وی در نشست مدیریت مصرف انرژی شهرستان‌های رازوجرگلان و مانه با اشاره به محدودیت‌های احتمالی در تأمین انرژی گفت شرایط پیش‌رو عادی نیست و همه دستگاه‌ها باید با آمادگی کامل و در قالب یک مجموعه هماهنگ برای مدیریت شرایط احتمالی اقدام کنند.
معاون عمرانی استاندار همچنین تأکید کرده است که هیچ دستگاهی نباید وظایف خود را به دستگاه دیگری واگذار کند و شرکت‌های گاز، برق و پخش فرآورده‌های نفتی و دستگاه‌هایی مانند صمت و جهاد کشاورزی باید هر کدام در چارچوب وظایف خود اقدامات لازم را انجام دهند.
مرغداری‌ها؛ خط قرمز تولید در زمستان
یکی از مهم‌ترین نگرانی‌های مطرح‌شده در برنامه‌ریزی زمستانی خراسان شمالی، تأمین انرژی واحدهای تولیدی و به‌ویژه مرغداری‌هاست.
معاون عمرانی استاندار در نشست بررسی آمادگی شهرستان شیروان برای مدیریت شرایط انرژی تأکید کرده است که تعطیلی هیچ واحد مرغداری در شرایط بحرانی و فصل زمستان قابل قبول نیست.
بر همین اساس از مرغداری‌های شهرستان خواسته شده است از هم‌اکنون سوخت جایگزین مورد نیاز خود را تأمین و ذخیره کنند تا در صورت ایجاد محدودیت در گاز، روند تولید متوقف نشود.
اهمیت این موضوع تنها به حفظ فعالیت یک واحد تولیدی محدود نمی‌شود؛ مرغداری‌ها بخشی از زنجیره تأمین مواد غذایی هستند و توقف فعالیت آنها می‌تواند بر بخش‌های دیگر تولید و بازار نیز اثر بگذارد.
علوی‌مقدم همچنین بر آمادگی نانوایی‌ها، واحدهای صنعتی و تولیدی، دامداری‌ها، بخش کشاورزی و دستگاه‌های خدمات‌رسان تأکید کرده و خواستار پیش‌بینی نیازهای سوختی آنها پیش از آغاز دوره اوج مصرف شده است.
ذخیره‌سازی سوخت؛ نسخه اضطراری برای روستاها
یکی دیگر از محورهای مطرح‌شده در جلسات مدیریت انرژی، ایجاد و تقویت مخازن ذخیره سوخت در مناطق روستایی است.
معاون عمرانی استاندار با تأکید بر استفاده از ظرفیت دهیاری‌ها و شوراهای اسلامی روستاها اعلام کرده است که دهیاران می‌توانند با مصوبه شورا برای ایجاد مخازن ذخیره سوخت اقدام کنند.
همچنین استفاده از ظرفیت بخش خصوصی و اصناف برای تأمین و توزیع کپسول گاز مورد تأکید قرار گرفته و از شرکت نفت خواسته شده است از ظرفیت‌های موجود برای سوخت‌رسانی به روستاها استفاده کند.
نانوایی‌ها؛ آزمون آمادگی برای شرایط اضطراری
در شهرستان جاجرم نیز آمادگی نانوایی‌ها یکی از موضوعات اصلی جلسات مدیریت انرژی بوده است. محمد ایزدی، فرماندار جاجرم، اعلام کرده که تاکنون ۳۵ درصد نانوایی‌های شهرستان دوگانه‌سوز شده‌اند و قرار است مانور آمادگی نانوایی‌ها نیز برگزار شود.
این مانور می‌تواند میزان آمادگی واحدهای نانوایی برای ادامه فعالیت در شرایط قطع یا محدودیت گاز را مشخص کند.
مطالبه استاندار برای راهکار ملی تأمین گاز
در سطح ملی نیز موضوع تأمین گاز خراسان شمالی در حال پیگیری است به طوری که بهمن نوری، استاندار خراسان شمالی، در دیدار با سعید توکلی، مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران، بر ضرورت پیش‌بینی راهکارهای ملی برای تأمین پایدار گاز استان تأکید کرده است.
یکی از محورهای مطرح‌شده از سوی استاندار، بررسی ظرفیت سوآپ گاز ترکمنستان است.
نوری همچنین خواستار تدوین سناریوهای عملیاتی متناسب با شرایط مختلف تولید، تأمین و مصرف گاز شده و تأکید کرده است که کاهش خسارت‌های ناشی از بحران احتمالی، نیازمند پیش‌بینی محدودیت‌ها، تصمیم‌گیری به‌موقع و اتخاذ تدابیر پیشگیرانه است.
مدیریت مصرف؛ ضلع دیگر پازل انرژی
محمد گلزاری، دبیر شورای اطلاع‌رسانی دولت، در سفر به خراسان شمالی از برنامه این شورا برای آغاز طرح فرهنگ‌سازی و اطلاع‌رسانی درباره صرفه‌جویی در مصرف انرژی از این استان خبر داده است.
وی با اشاره به اهمیت مسئله انرژی در کشور، بر نقش روابط عمومی دستگاه‌های اجرایی در فرهنگ‌سازی و اطلاع‌رسانی برای کاهش مصرف تأکید کرده است.
این رویکرد نشان می‌دهد که مدیریت زمستان تنها به افزایش ذخایر سوخت یا آمادگی دستگاه‌های اجرایی محدود نشده و کاهش مصرف در بخش‌های مختلف نیز به عنوان بخش مکمل تأمین پایدار انرژی مورد توجه قرار گرفته است.
چرا مدیریت انرژی به یک اولویت استانی تبدیل شده است؟
مرور مجموعه اقدامات انجام‌شده در شهرستان‌های مختلف خراسان شمالی نشان می‌دهد که مدیریت انرژی در آستانه زمستان، دیگر موضوعی محدود به شرکت گاز یا شرکت نفت نیست؛ بلکه به مسئله‌ای تبدیل شده که تقریباً همه دستگاه‌های اجرایی و بخش‌های تولیدی استان را درگیر کرده است.
از مرغداری و دامداری گرفته تا نانوایی، واحد صنعتی، مدرسه، مسجد و مراکز خدمات‌رسان، هر یک باید برای شرایط احتمالی محدودیت انرژی سناریوی جایگزین داشته باشند.
در این میان، حضور فشرده معاون عمرانی استاندار در شهرستان‌های مختلف طی یک بازه حدود ۴۸ ساعته، از شمال تا جنوب و از شرق تا غرب استان، نشان می‌دهد مدیریت استان تلاش دارد موضوع را صرفاً در سطح جلسات مرکز استان دنبال نکند و آمادگی شهرستان‌ها را به‌صورت میدانی مورد بررسی قرار دهد.
البته میزان موفقیت این برنامه‌ها در نهایت به اجرای واقعی مصوبات وابسته است. ذخیره سوخت زمانی کارآمد است که میزان نیاز واحدها دقیقاً مشخص شده باشد؛ دوگانه‌سوز کردن نانوایی‌ها زمانی اثرگذار است که سوخت جایگزین آنها نیز به موقع تأمین شود و برنامه‌های مدیریت مصرف نیز زمانی نتیجه خواهد داد که با اطلاع‌رسانی مستمر و همراهی مردم همراه باشد.
از سوی دیگر، طرح موضوع سوآپ گاز ترکمنستان و پیگیری خط انتقال نفت نشان می‌دهد که بخشی از مسئله انرژی استان، فراتر از مدیریت روزمره و نیازمند تصمیم‌های زیرساختی و ملی است.
خراسان شمالی در آستانه فصل سرد سال، مجموعه‌ای از اقدامات پیشگیرانه را برای مقابله با محدودیت‌های احتمالی انرژی در دستور کار قرار داده است؛ از ذخیره سوخت جایگزین مرغداری‌ها و دامداری‌ها تا دوگانه‌سوز کردن نانوایی‌ها، ایجاد مخازن ذخیره سوخت روستایی، تدوین سناریوهای مدیریت بحران و فرهنگ‌سازی برای کاهش مصرف.
در سطح استان نیز استاندار موضوع تأمین پایدار گاز را از مسیر ملی پیگیری کرده و ظرفیت سوآپ گاز ترکمنستان را مطرح کرده است.
اکنون آزمون اصلی این برنامه‌ها، روزهای سرد و دوره اوج مصرف خواهد بود؛ زمانی که میزان آمادگی دستگاه‌ها، کفایت ذخایر سوخت و هماهنگی میان مجموعه‌های مسئول در عمل مشخص می‌شود.
آنچه در این میان اهمیت دارد، این است که مدیریت انرژی به جای واکنش پس از وقوع بحران، بر پیش‌بینی و پیشگیری استوار شود. حضور فشرده مدیران استانی و شهرستانی در نقاط مختلف خراسان شمالی طی روزهای اخیر نیز نشان می‌دهد که مدیریت استان تلاش دارد پیش از رسیدن زمستان، نقاط ضعف احتمالی را شناسایی و برای آنها راهکار پیش‌بینی کند.